विनास काले विपरीत बुद्धि


धेरैतिर अर्ती उपदेशका रुपमा “विनास काले विपरित बुद्धि” भनेको सुनिन्छ । यसको यो श्लोक कसले लेख्यो र यसको बाँकी भाग के हो भनेर सोध्यो भने धेरैलाई नआउन सक्छ । यसैले म यसको निराकण गरुँ है ।

यसका लेखक चाणक्य । चाणक्यनीतिको सोरौ‌ अध्यायको पाँचौ‌ श्लोक हो यो । सबैलाई आउने भाग भनेको उक्त श्लोकको अन्तिम भाग मात्र हो । उक्त श्लोक उपजाति छन्दमा लेखिएको छ ।

यो यस्तो छः
न निर्मिता केन न दृष्ट पूर्वा न श्रूयते हेममयी कुरङ्गी
तथापि तृष्णा रघुनन्दनस्य विनाशकाले विपरीत बुद्धिः ।

यसको अर्थः
सुनको मृग यस अघि न कसैले बनाएको थियो, न कसैले देखेको थियो न यसका बारेमा कसैले सुनेकै थियो । यस्तो कहिल्यै नसुनिएको नजानिएको र न बनाइएको सुनको मृगका बारेमा पनि भगवान रामचन्द्रलाई समेत तृष्णा जागेर आयो । वास्तवमा विनासको समय आयो कि बुद्धि पनि विपरित हुन्छ ।

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *